SEPT Imepanda Hadi 3%: Je, ChatGPT na Netflix Zitakugharimu Zaidi Kenya?

Ukilipia ChatGPT, Netflix au Spotify kutoka Kenya, huenda umesikia kwamba "kodi ya kidijitali imeongezeka mara mbili". Ni kweli, lakini maana yake kwa mfuko wako si rahisi kama inavyosikika. Makala hii inaeleza kilichobadilika, nani analipa nini, na jinsi ya kuhakikisha malipo yako ya usajili hayakwami.

Nini Kimebadilika Mwaka 2026

Kodi ya zamani ya huduma za kidijitali (DST) ilikuwa 1.5%. Imebadilishwa na kodi ya Significant Economic Presence Tax (SEPT) ya 3%. Kwa mujibu wa ripoti kuhusu kanuni mpya, Income Tax (Significant Economic Presence Tax) Regulations 2026 zilitolewa tarehe 12 Agosti 2026 na kuchapishwa kwenye Gazeti tarehe 18 Septemba 2026. Kampuni za nje zisizo na ofisi Kenya zinapaswa kujisajili, na kampuni zilizokuwa zimesajiliwa kwa DST zinahesabiwa kuwa zimesajiliwa kwa SEPT.

Kiwango cha chini cha mapato cha KES milioni 5 kiliondolewa tangu Julai 2025, kwa hiyo sasa mapato yoyote kutoka kwa watumiaji wa Kenya yanatozwa. Mamlaka ya Mapato (KRA) ilikusanya KES bilioni 1.609 za SEPT katika mwaka hadi Juni 2026, karibu mara mbili ya mwaka uliotangulia.

Je, Bei ya Usajili Wako Itapanda?

SEPT inatozwa kampuni, si mteja. Uchambuzi wa tech-ish unatoa mfano wa Spotify: kifurushi cha mtu mmoja ni KES 419 kwa mwezi, ambapo KES 58 ni VAT ya 16%. SEPT kwa kiwango kipya ni takriban KES 11 kwa mwezi, ikilinganishwa na takriban KES 5 zamani, na haionekani kwenye risiti yako. Hadi sasa hakuna kampuni iliyotangaza kupandisha bei kwa sababu ya SEPT, lakini kampuni zinaweza kubadilisha bei wakati wowote.

Kuna jambo jingine la kufuatilia. Sheria ya Fedha 2026, iliyosainiwa tarehe 26 Juni 2026, sasa inatoza kodi ya zuio kwa ada zinazolipwa kwa mitandao ya kadi kama Visa na Mastercard. Wachambuzi wanaonya kwamba benki zinaweza kuhamishia gharama hizo kwa wateja kupitia ada za kadi, ingawa hilo bado halijathibitishwa.

Kulipia ChatGPT Kutoka Kenya

Kwenye ukurasa wa OpenAI wa sarafu za malipo, shilingi ya Kenya haimo kwenye orodha, kwa hiyo malipo ya ChatGPT kutoka Kenya kwa kawaida hufanywa kwa dola za Marekani. Benki yako inaweza kuongeza ada ya kubadilisha fedha juu ya bei hiyo. Kadi nyingi za benki za Kenya pia zimezimwa kwa malipo ya mtandaoni ya nje hadi uziwashe kwenye programu ya benki.

Hatua za kwanza ni rahisi: washa malipo ya kimataifa kwenye kadi yako, hakikisha kuna salio la kutosha, na zima VPN unapolipa. Mwongozo wetu wa kulipia ChatGPT Plus kutoka Kenya (kwa Kiingereza) una hatua zaidi, na kama unaona ujumbe wa "Payment was not approved", soma mwongozo wetu wa kosa hilo.

Kama kadi zako bado zinakataliwa, SiraPay ni kadi pepe inayoweka faragha kwanza. Unaweza kuifungua bila KYC ya lazima, bila kupakia kitambulisho na bila kupiga picha ya uso. Ni kadi ya Visa inayokubaliwa na wafanyabiashara zaidi ya milioni 150 duniani, na tayari inatumika katika nchi zaidi ya 100. Kwa ChatGPT kuna kadi maalum ya ChatGPT, na msimbo ChatGPT1 unakupa punguzo la 60% kwenye kadi hiyo. Kila akaunti mpya pia inapata bonasi ya karibu ya $2, na kazi za kuipata zinaonyeshwa kwenye programu. Kwa bei ya sasa ya kadi, Check the app

Kumbuka: kadi yoyote haibadilishi wajibu wako wa kodi, na haiwezi kuhakikisha kwamba malipo yatakubaliwa, kwa sababu uamuzi wa mwisho ni wa OpenAI na mchakataji wao wa malipo. SiraPay ni kadi ya kutumia tu, si ya kupokea pesa. Kwa maelezo zaidi kuhusu kadi pepe kwa Kiswahili, soma mwongozo wetu wa kadi pepe.

Maswali ya Haraka

Je, ninalipa SEPT mwenyewe?
Hapana. SEPT inalipwa na kampuni ya kidijitali ya nje kwa KRA. Wewe unalipa bei ya usajili, ambayo tayari ina VAT ya 16% ndani yake.

Je, Netflix au ChatGPT zimepandisha bei kwa sababu ya SEPT?
Hadi sasa hakuna kampuni iliyotangaza hivyo. Angalia bei kwenye ukurasa wa malipo kabla ya kila malipo.

Kwa nini kadi yangu inakataliwa kwenye ChatGPT?
Mara nyingi ni kwa sababu malipo ya kimataifa hayajawashwa, salio halitoshi, au hatua ya uthibitisho (OTP) haikukamilika.

Hitimisho

Kodi ya SEPT ya 3% ni habari kubwa kwa KRA, lakini kwa sasa haionekani kwenye bei unayolipa. Fuatilia risiti zako, washa malipo ya kimataifa kwenye kadi yako, na tumia kadi iliyotengenezwa kwa malipo ya kimataifa tu pale kadi zako za kawaida zinapoendelea kukataliwa.